Gayrimenkul Değer Artış Kazanç Vergisi Nedir?

Vergi, kamu hizmetlerinde kullanılmak üzere devlet veya yerel yönetimlerin gerçek ve tüzel kişilerden kanunlara dayanarak topladığı paradır. Bu para bazen doğrudan, bazense dolaylı olarak toplanmaktadır. Anayasal bir zorunluluk olan vergi, vatandaşlık ödevleri arasındadır. Vergilerin en çok toplandığı alanlardan biri de alım-satım işlemleri, özellikle de gayrimenkul alım satımlarıdır.

Gayrimenkul alım satımlarımda alınan tapu harçları, Katma Değer Vergisi (KDV) gibi vergilekrin yanısıra, “ticari kazanç” ve “değer artış kazancı” üzerinden de vergi alınmaktadır. Gelir Vergisi Kanunu (GVK) apsamında alınan bu vergiler yine aynı Kanun ile tanımlanmış ve hangi kazançların “ticari kazanç”, hangilerinin “değer artış kazancı” olduğu belirtilmiştir.

gayrimenkul-deger-artis-kazanc-vergisi.jpg

Buna göre, ticari kazanç; sermaye ve emeğin ortaklaşa bir çatı altında organize olduğu ve devamlılığı bulunan ticari etkinliklerden elde edilen kazançtır. Ticari kazanca örnek olarak, sürekli inşaat işleriyle ve emlak alımı – satımıyla uğraşanların elde ettiği kazançları, “ticari kazanç vergisi” örnek olarak ise bu kazançlardan alınan vergiyi gösterebiliriz.

Diğer taraftan değer artış kazancı; kişilerin periyodik olmayan, devamlılığı bulunmayan alım – satım etkinlikleri nedeniyle elde ettiği kazançtır. Aile fertlerinin sayısının artması üzerine daha büyük bir ev almak üzere elindeki evi satan kişinin, satarken evin değerinin yükselmesiyle arada oluşan alım- satım farkı değer artış kazancı, bu kazanç nedeniyle ödediği vergi de”değer artış kazancı vergisi” olarak adlandırılır.

Değer Artış Kazancı, Ticari Kazançtan Nasıl Ayrılır?

Gayrimenkul satışlarında vergiye konu olacak kazancın “ticari kazanç” mı, “değer artış kazancı” mı olduğu bir yıl içindeki alım – satım işlerinin sayısına, bu faaliyetlerin devamlılığına ve satışın amacına bakılarak belirlenir. 

Gayrimenkul-degerleme.jpg

Bir yıl içinde birden fazla, ard arda yapılan satımlar, bunun her yıl tekrarlaması ve kazanç elde etme amacıyla yapılması ticari kazanç olarak kabul edilir. Öte yandan alım- satımlar herhangi bir kazanç elde etme amacıyla değil de ihtiyaca binaen ya da servetin korunması için yapılıyor ve yıl için bu alım –satımlar tekrarlanmıyorsa o zaman değer artış kazancı olarak ele alınır.

Değer Artış Kazancı Hangi Durumda Vergilendirilir?

Gelir Vergisi Kanunu’na (GVK) göre, arsa, bina, arazi, madenler memba suları, gemi ve gemi payları vb. gibi gayrimenkullerin (gayrimenkullerin tüm listesi için GVK’nın  80. maddesine bakabilirsiniz) alımından  sonra 5 yıl içinde satılması halinde değer artış kazancına konu olur.

Söz konusu gayrimenkullerin iktisap yani edinim şekli de bu satışın vergiye tabii olup olmayacağını belirler. Bir gayrimenkul edinimden sonraki 5 yıl içinde satılmış olsa bile, edinim bağış veya miras yoluyla yani bedelsiz bir şekilde olmuşsa bu durumda değer artış kazancı vergisine tabii olmaz.

Değer Artış Kazancı Vergisi Nasıl Hesaplanır?

Değer Artış Kazancı Vergisi’nin hesaplanmasında Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) kullanılır. Baz alınan ÜFE ise evin alım satımının yapıldığı yıldan bir önceki yılın aynı ayına ait fiyat endeksidir. Hesaplama yapılırken gayrimenkul satışındaki bedelin ÜFE oranında yükseltilebilmesi için gayrimenkul alım ve satım tarihleri arasında bu endeksin % 10 veya daha fazla yükselip yükselmediğine bakılır.

 




Etiketler: , , , , , , , , ,
Eklenme Tarihi: 10 Ekim 2017

Konu hakkında yorumunuzu yazın